ÇENET’İN HASİDİKLERİ YAHUT AMERİKANLAŞMAMIŞ DİNDARLARA DAİR

Çenet’in Hasidikleri

Yahut

Amerikanlaşmamış Dindarlara Dair

„Türk milleti dindar değildir. Türk milleti Müslüman millettir. … Tıpkı laik olmadığı gibi. Laiklik ve dindarlık Hıristiyanların ve Yahudilerin kendi aralarındaki problemleridir.“

Durmuş Küçükşakalak

“The Christian from the outset was the theorizing Jew;

the Jew is therefore the practical Christian…”

Karl Marx

Pandemiden südûr gündemimizin viral olan şeyler tarafından belirlenmesi, akla Cemil Meriç’in meşhur yargısını getiriyor: “İdeolojiler, idrakimize giydirilen deli gömlekleridir.” İfadeyi günümüzün gerçekliğine uyarlamak Isin küçük bir düzeltme yapıp ideolojilerden değil, tek bir ideolojiden bahsetmek şartıyla. Sosyal medyanın sunduğu envaiçeşit haber alma/haberleşme veya vakit geçirme/katletme imkânlarına minnacık aplikasyonlar-modüller aracılığıyla ulaşıveriyor ve böylece kapitalizmin tüketim ahlakını gün geçtikçe biraz daha içselleştiriyoruz. Yaşadığımız, tarihte eşi benzeri görülmemiş bir zihin kuşatmasının ötesinde, zihnin dumura uğratılmasıdır. Çünkü sosyal medya vasıtasıyla dayatılan gündem sadece çoğunluğun değil, sayıları milyonları bulan ezici çoğunlukların nicelliklerine yaraşır bir aleladelikle kaşla göz arasında sığ hizipler oluşturmasına imkanı sağlıyor ve sahicilik gayretinde olanları sığlıklardan daha yeni sığlıklar beğenmeye zorluyor Burada da teşhisi bir Türk büyüğünün aforizmasından devşirelim: „Hayatımız tehlikede değil, tehlikeler hayatımızda.“

Sosyal medyanın beynelmilel izleyici kitlesine ulaşan virüs-videolarının tek ortak özelliği, ulaştığı bünyeleri liberallikte bir adım ileriye taşımasıdır. Nitekim öyle de oldu. Bu defa sosyal medya üzerinden bir Türk’ün (!,?) Hasidik Yahudileri hakkında çektiği video kelimenin tam anlamıyla gündem olmuş durumda. Modernitenin yabancı kaldığı yaşam pratikleri sanki yalnız Hasidik Yahudilerde varmış gibi, bu güruha bakarak tüm geleneksel dinî pratiklere buğzetme temayülüne bilhassa Türkiye’de serdedilen yorumlarda tanıklık etmek mümkün. Meşhur videodan hareketle Yahudi aklıyla alay eden videoları seyredenler, bizzat Yahudi oyununa gelme tehlikesiyle karşı karşıya olduklarının farkındalar mı acaba? Yahudi taassubunun alaya müstahak bir profili ezelden beridir düstur edindiği vak‘a-i âdiyeden olsa da Yahudi kurnazlığının bir o kadar bu durumdan dahi kâr devşirecek kıvraklığa sahip olduğunu bilmeli ve ketenpereye düşmemeli. Nitekim sular durulduğunda ve bu virüs de gelip geçtiğinde, dünya sisteminin koruması altında olan Hasidikler Hasidikliklerine devam ederken, onlarla alay etmek pahasına kendi köklerine de mesafe koyan Türklere aynı dünya sistemi bir daha geri dönme fırsatı sunmayacaktır.

Sosyal medyada dolaşan bazı yorumlar, Yahudilerin neden Yahudi olduğunu Ruhi Çenet’in videosundan istihraç etmeye çalışanların sapla samanı birbirine karıştırdığını vaz ediyor. Yahudiler internet kullanmadıkları, sosyal medya izlemedikleri yahut Yahudi kadınlar başlarını örttükleri veya Yahudiler kendilerini mabetlerine kapattıkları için Yahudi değiller. Bu söylem olsa olsa seküler dünyayı temsil eden sosyal medyanın Hasidikler üzerinden dindarları marjinalleştirmesini ifade eder.

(Yoksa Amerika’yı savunanlarla Amerika’nın savundukları arasındaki bir gerilim mi desek!)

Bu bağlamda Müslüman’la Yahudi’nin arasındaki farkı kısa ve öz izah edecek olursak: Çenet’in videosunda bir Yahudi’nin kipa takmanın anlamını izah ederken ifade ettiği üzere, Yahudiler kendilerini Allah’ın halifesi olarak görürler. Müslümanlar ise yeryüzünde halifedirler. İlki kibir, ikincisi mesuliyet getirir.

Dine dair mesuliyetle harmanlanmış Müslümanca bir hassasiyetin ne menem bir şey olduğunu Hz. Ömer’in (as) bir konu hakkında kendi fikrini beyan ettikten sonra “Hakkımda vahiy iner mi?” korkusundan hamledebiliriz. Müslüman ontolojisi her şeyden evvel şahit olmakla tebellür eder.

Kendilerini seçilmiş addedenler ise yargıçlık edasıyla şeriatlarını eğip bükmeyi maharet sayarken, dünya kamuoyunun gözü önünde alay konusu olmaları bize Allah’ın sopasının ibretlik tezahürünü müşahede ettiriyor, vesselam.

Âgâh olmak, kolerayla veba arasına sıkıştırılamayacak cesameti korumakla kâimdir.

Ömer GENCER